Açıklama

ÖNSÖZ

Her şey gibi dil de değişkendir. Zaman ve yer değiştikçe o da değişime uğrar ve bu değişim dilin birçok alanında olur. Bunlardan önemli biri de dildeki ses değişmeleridir. 

Dildeki ses değişmelerini ve bunların kurallarını bilmek, onun özelliklerini, lehçe ve ağızlarını daha iyi tanımak bakımından çok önemli bir yere sahiptir. Bu değişmeleri ve kurallarını tespit etmek de bu nedenle önemlidir. Çünkü sözcükler zaman ve mekânla birlikte öylesine değişime uğrarlar ki bazan bir sözcüğün yeni biçimi, ilk bakışta eski biçimiyle ilişkisiz gibi görünebilir. Hem diller arasında hem de aynı dilin lehçe ve ağızları arasındaki sözcük farklarının kaynaklarından biri de bu ses değişmeleridir. Dolayısıyla bir dildeki ses değişikliklerinin ve bunların kurallarının mümkün olabildiğince sistemli bir şekilde ortaya konulması, sadece o dilin ve lehçelerinin tanınmasına değil, değişik dil ve lehçelerin birbirleriyle olan ilişkilerinin daha iyi anlaşılmasına da yardımcı olur. 

Kürtçe, değişik lehçelerden oluşan bir dil olarak ses değişimi bakımından hayli zengin bir malzeme sunar. Fakat bu konuda, Kürtçenin bu lehçelerini kapsayacak düzeyde yeterli çalışmalar yapılmamıştır. Yapılan çalışmalarda ise Kırmancca (Zazaca) ve Goranca (Hewrami) daha az incelenmiştir. Dolayısıyla sözü edilen lehçelerdeki ses değişimlerinin incelenmesi daha bir önem kazanmaktadır. 

Uzun yıllara yayılan çalışmaların bir ürünü olan elinizdeki kitap, sözü edilen konulara katkıda bulunmak düşüncesiyle hazırlanmıştır. 

Çalışmada, Kürtçedeki ses değişmeleri belli bir sistem dahilinde sıralanan çok sayıda örnekle gösterilmiştir. Örneklerin birçoğunda aynı sözcüğün değişik biçimleri verildiğinden, hem lehçeler arasındaki hem de lehçelerin kendi içindeki ses değişmelerini görmek mümkündür. 

Bu çalışmayı yayıma hazırlarken titizce mizanpajını yapan Cemil Gündoğan’a çok teşekkür ediyorum. 

Çalışmanın konuyla ilgilenenlere yararlı olması dileğiyle. 

Stockholm, 7 Ağustos 2013
M. Malmîsanij