Açıklama
WENDOXAN RÊ
Ma bixeyr dî wendoxê hêcayî,
Ma û şima bi hûmara 36ine reyêda bîne ênîme têrî. Bêguman merdimî tawo ke dest bi karêde neweyî kerd, kêmî û şaşîyê xo beno ke bibê û ekserîya benê kî. Muhîm o yo ke merdim kêmîyanê xo bivîno, cira derse bigêro û xover bido ke, înan dubare mekero.
Hûmara 35ine de tayê kêmîyê ma bî. Tîya de armancê ma yew bi yew nê kêmîyan ser o vinetiş û dergûdila îzahkerdişê sebebanê înan nîyo. Labelê ci ra yewe esta ke ma xo mecbur vînenîme ke qal bikerîme.
Hûmara 35ine de nameyê çend nuştoxan nuşteyan ser o nênusîyayo. Nê, nuştoxê “Di Qantirî” Ozcan Yilmaz, nuştoxa “Edebîyatê Kirmanckî (Zazakî) de Rolê Vateyî” Nadîre Gündaş Aldatmaz û nuştoxê “Xebata Kirmanckî de Gamêda Hecayê” B. Şîlan ê. Ma seba nê halê nêbaşî/ nêrindî şima wendoxan û nuhtoxanê ê nuşteyan ra ozurê xo wazenîme.
Wendoxê birêzî,
Vejîyayîşê hûmara 35ine ra nat tayê hadîseyê balkêşî kewtî roje¬va ma. Ma wazenîme seba şima wendoxan nînan ra qalê çend heban bikerîme:
Grûba Xebate ya Vateyî, kombîyayîşê xo yê 19ine Dîyarbekîr de vi¬raşt û kombîyayîş her het ra zaf serkewte qedîya.
Kombîyayîşê 19ine de temaya bingeyîne termê beledîya bî. Seke şima wendoxî zî haydar ê, nê serranê peyênan de tayê beledîyayê Kurdîstanî wazenê ke nameyê daîre û buroyanê xo bi kurdkî (kurmankî û kirmanckî) binuşnê. Xora standardkerdişê termanê beledîya zî wastişê înan bî û Grûba Xebate ya Vateyî zî çiqas ke destebera ame, seba amadekerdişê nê terman xebetîye.
Na rewşe nîşan dana ke Grûba Xebate ya Vateyî, komele de cayê xo girewto, dezge û sazîyê ma bawerîya xo pê anê, kar û gureyê kirmanckî
de aye otorîte qebul kenê. Ma bi nê halî keyfweş û serberz îme.
Bîngol-Derî 2yê nîsane de, Çewlig de bi nameyê “Tarîx û Zanayîş de Zazayî” (Tarih ve Bilgi Bağlamında Zazalar) panelê amade kerd. Qeseykerdoxê panelî M. Malmisanij û W. Zozanî bî. Nêzdîyê 500 kes sey goşdar amedê bî û panel her het ra serkewte derbaz bî.
Tayê kurdanê welatperweran, Dîyarbekîr de bi nameyê “Komela Ziwan, Huner û Kulturî (Ziwan-Kom), komelê nê ro. Armancê kome¬le, lehçeya kirmanckî (kirdkî, zazakî, dimilkî) ser o xebitîyayîş o. Tayê endamê Grûba Xebate ya Vateyî kî na komele de aktîf xebetînê.
Embazê ke amadeyê Kombîyayîşê 19ine bîbî, înan demê kombîyayîşî de buroyê na komele zîyaret kerd, keyfweşîya xo arde ra ziwan û ci rê serkewtiş wast.
Ziwan-Kombinameyê “NewePel”îrojnameyokulturîyopancêsrojane (her 15 roje de hûmarê) vejeno.
No dem de têpîya hete tayê welatperweran ra bi nameyê “Şewçila” kovarêda kulturîye kî dest bi weşanayîşî kerd.
Nê her di weşanî; Newepel û Şewçila tena bi lehçeya kirmanckî (zazakî) yê.
Mabênê 25-30ê gulane de Unîversîteya Hakkarî derheqa kurdolojî de konferansê amade kerd. Sloganê nê konferansî “Ma xo bişînasnîme! Kurd, Kurdkî, Kurdnasî” bî. Hîrê embazê ma Seyîtxan Kurij, Malmîsanij û Munzur Çem amadeyê nê konferansî bî û bi nameyê xo teblîxî pêşkêş kerdî.
Nê çalakî çîyêde muhîm anê verê çiman. Şarê ma roje bi roje ziwan û kulturê xo rê hîna vêşî elaqadar beno û ci rê wayîr vejîno.
Labelê no derheq de her çî baş derbaz nêbeno û tayê karê xirabî kî kuwnê/kewenî rojeve. Mavajîme ke kombîyayîşo ke 13-14 gulane de hetê Unîversîteya Bîngolî (Çewlîgî) ra bi nameyê “Zaza Dili Sempozyumu” ame amadekerdene nînan ra yew bî. Unîversîte amadekerdişê nê sempozyumî de peymeyê objektîfî dayî ra hetê, bi nîyetêde nerind, goreyê wastişê xo qeseykerdoxî silayîye kerdî. Çi ke armancê îdareyê na unîversîte kirmanckî (zazakî) û persanê aye ser o qeseykerdiş nêbî. Armancê înan, seba ke “Kirmanckî Kurdkî nîyo” û qeseykerdoxê na lehça (kirmancî) zî kurd nîyê vajîyo; qilifamadekerdiş bî. Çîyê êdî zaf eşkera yo; dewlete polîtîkaya asîmîlasyonî terk nêkena, seba seveknayîş û raverşîyayîşê ziwan û kulturê kurdan game nêerzena labelê seba parçekerdişê înan çi ke destebere ra ame peyser nêmanena kena.
Protokolê kombîyayîşê 19ine kî embazê ma Malmîsanijî nuştîbî û no mîyan de seba kovare amade kerd û ma rê ruşna. Şima na hûmare de neticeyanê nê kombîyayîşî vînenê. Seba ked û xebate ey a hêcaye Malmîsanîjî rê zaf sipas kenîme, berxûdar û weşûwar bo.
Rastkerdişê nuşteyanê na hûmare de emebazanê ma ra M. Uzunî
kî ardim da ma, ma ey rê zî zaf sipas kenîme.
Wendoxê hêcayî,
Tayê wendoxî nuşteyanê xo hem ma rê hem zî cayanê bînan rê, bi taybetî kî keyepelan rê ruşnenê û nê nuşteyan ra qismê cîya-cîya cayan de ênê weşanayene. Şima kî zanenê ke teqîbkerdişê weşananê kurdan çîyêde asan nîyo. No sebeb ra tayê nuşteyê ke weşananê bînan de ênê çapkerdene, beno ke ma mevînîme û Vate de ca bidîme ci û bi no tore weşanayîşê înan dubare bibo. Rîca ma a ya ke kesê ke Vateyî rê nuşte ruşnenê, eke o nuşteyê xo cayê de ame weşanayene keremê xo ma bikerê agahdar.
Heto bîn ra wendoxê ke nuşte ruşnenê, telefon û e-maîlê xo kî binuşnêne ke tawo ke hewce bî ma înan de bikewîme têkilîye. No, karê ma keno asan.
Na hûmare de şima netîceyê Kombîyayîşê Newesine ra teber şanikan, şîîran, yarenîye û tayê babetanê aktuelan vînenê. Seba ke hûmarêda zengîne bi qelîteyeda başe bikewo şima dest, çi ke destebera ma ara ame, peyser nêmendîme ma kerd.
Ma hêvîdar îme ke hûmara 36ine goreyê dilê/zerrîya şima ya, şima
bi keyf aye wanenê û cira tehm gênê.
Bimanê weşîye de, hetanî hûmarêda bîne.
Redaksîyon
